Arkana Kancelaria Prawna w Gdyni i w Suwałkach

Porady

Lubimy dzielić się wiedzą popartą długoletnią praktyką.

Wróć

Różnice między umową zlecenia a umową o dzieło

Umowa zlecenia i umowa o dzieło są umowami cywilno-prawnymi regulowanymi przez przepisy kodeksu cywilnego.

Umowa zlecenia

Umowa zlecenia obok umowy o pracę jest najczęstszą formą zatrudniania pracowników. Zgodnie z art. 734 k.c. przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowa zlecenia jest umową starannego działania, co oznacza że nie musi zmierzać do osiągnięcia konkretnego rezultatu. Może to być np. opieka nad dzieckiem, regularne sprzątanie, przepisywanie tekstów. Można ją też rozwiązać w każdym czasie.

Świadczenie pracy w tym przypadku charakteryzuje się brakiem stosunku podporządkowania między pracownikiem a pracodawcą. Pracownik nie jest zatem obowiązany do świadczenia pracy w określonym miejscu i czasie, ani pod kierownictwem pracodawcy. Nie korzysta także z uprawnień, jakie daje kodeks pracy. Nie będą mu więc przysługiwać m.in. urlop wypoczynkowy czy wypłata nadgodzin. Osoby uczące się, w wieku poniżej 26 roku życia, nie podlegają także obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym. Każda inna osoba, nieubezpieczona z innego tytułu, podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, a składka na ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolna.

Jednak, zgodnie z art. 22§1¹ k.p., jeśli praca wykonywana jest w warunkach podporządkowania, w określonym miejscu, czasie, osobiście i za wynagrodzeniem, można uznać, że świadczona praca stanowi w istocie zatrudnienie na podstawie stosunku pracy, a nie umowy zlecenia. SN w wyroku z dnia 10.10. 2003 r. ( I PK 466/02) stwierdził, że nadana umowie treść nie przesądza o charakterze łączącego strony stosunku prawnego. W konsekwencji pracownik ma prawo wnieść pozew do Sądu Pracy o ustalenie istnienia stosunku pracy. Po zapadnięciu prawomocnego wyroku stwierdzającego istnienie stosunku pracy taka osoba staje się pracownikiem i będą jej przysługiwać przywileje pracownicze.

Umowa o dzieło

Umowa o dzieło jest natomiast tzw. umową rezultatu. Sąd Apelacyjny w wyroku z 21.12.1993 r. III Aur 357/93 stwierdził, że w odróżnieniu od umowy zlecenia, umowa o dzieło wymaga, by starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do oznaczonego rezultatu. W wyniku tej umowy powstaje określone, zindywidualizowane dzieło – rzecz (np. obraz) lub twór niematerialny (program komputerowy). Nie będzie jej przedmiotem takie świadczenie, które nie skutkuje zmaterializowanym efektem np. pilnowanie parkingu czy regularne sprzątanie. Aby uniknąć uznania umowy zlecenia za umowę o dzieło, konieczne jest wyraźne określenie w umowie przedmiotu dzieła, jakie ma zostać wykonane.

Umowa ta może być zawarta w dowolnej formie. Podobnie jak w przypadku umowy zlecenia pracownik zatrudniony na podstawie umowy o dzieło nie korzysta z przywilejów pracowniczych – urlopów czy wypłaty nadgodzin. Ważnym jest, że od umowy o dzieło nie są odprowadzane składki ZUS, co oznacza że pracownikowi zatrudnionemu na takiej podstawie nie przysługują świadczenia socjalne tj. ubezpieczenie emerytalne, rentowe, zasiłki czy dostęp do bezpłatnej służby zdrowia.

Małgorzata Stawicka, Kancelaria Prawna ARKANA

Artykuł ukazał się także w Dzienniku Bałtyckim, w dodatku Praca – numer z dn. 14.03.2011.

Arkana